POLSCY NOBLIŚCI
Jako pierwszy z naszych rodaków nagrodę Nobla otrzymał w 1905 roku Henryk Sienkiewicz, który studiował, pracował i tworzył, kiedy Polski nie było na mapach. Zanim Polska zmartwychwstała nagrodę dostała też Maria Skłodowska-Curie, urodzona pod rosyjskim zaborem, która karierę naukową zrobiła we Francji. U boku swego męża pracowała nad radioaktywnością i razem z nim otrzymała pierwszego Nobla. Odkryty pierwiastek nazwała na cześć ojczyzny polonem. W 1911 roku jako pierwsza kobieta dostała Nobla ponownie. Jako pierwszy w niepodległej Polsce Nobla otrzymał Władysław Stanisław Reymont. On też urodził się pod władzą carów, ale odbierał Nobla już jako obywatel wolnego kraju. Przez kolejne dziesiątki lat polska nauka i sztuka rozwijały się bez [...]
Jako pierwszy z naszych rodaków nagrodę Nobla otrzymał w 1905 roku Henryk Sienkiewicz, który studiował, pracował i tworzył, kiedy Polski nie było na mapach. Zanim Polska zmartwychwstała nagrodę dostała też Maria Skłodowska-Curie, urodzona pod rosyjskim zaborem, która karierę naukową zrobiła we Francji. U boku swego męża pracowała nad radioaktywnością i razem z nim otrzymała pierwszego Nobla. Odkryty pierwiastek nazwała na cześć ojczyzny polonem. W 1911 roku jako pierwsza kobieta dostała Nobla ponownie. Jako pierwszy w niepodległej Polsce Nobla otrzymał Władysław Stanisław Reymont. On też urodził się pod władzą carów, ale odbierał Nobla już jako obywatel wolnego kraju. Przez kolejne dziesiątki lat polska nauka i sztuka rozwijały się bez nagród, bo umysły zniewalała wojna i totalitaryzm. Dopiero w 1980 roku nagrodę dostał Czesław Miłosz, który żył i tworzył na emigracji. Urodzony i wykształcony na Litwie, po wojnie wystąpił o azyl polityczny we Francji, a potem osiadł w Stanach. W PRL uznano go za zdrajcę i renegata. Zaczęto go doceniać dopiero po nagrodzie. Na fali uznania dla Solidarności i potępienia stanu wojennego, pokojowego Nobla dostał Lech Wałęsa. Do bycia Polakiem przyznawał się też inny laureat Pokojowej Nagrody Nobla - fizyk jądrowy, który najpierw uczestniczył w budowie bomby atomowej, a potem poświęcił życie walce z nią. Józef Rotblat, Polak żydowskiego pochodzenia, tuż przed wojną wyjechał do Wielkiej Brytanii i pozostał na Zachodzie do końca życia. Jako jedyny obywatel Rzeczypospolitej uczestniczył w amerykańskim programie nuklearnym, z którego wycofał się w obawie przed skutkami wyścigu zbrojeń. Stanął na czele naukowców występujących przeciw broni jądrowej. W 50. rocznicę Hiroszimy wraz z ruchem Pugwash został laureatem Nobla. Uznawano go za Brytyjczyka, ale sam mówił, że jest „Polakiem z brytyjskim paszportem”. Jako ostatnia dotąd z Polski dostała Nobla Wisława Szymborska, która maturę zdała na tajnych kompletach podczas okupacji, a tworzyła swą poezję przez cały okres komunizmu. Jest pierwszym i ostatnim na razie laureatem, który urodził się i otrzymał Nobla w wolnej Polsce (urodziła się drugiej RP, a nagrodzono ją w trzeciej), jednak tworzyła swe utwory głównie w okresie niewoli. Teraz czas najwyższy, aby o Nobla dla Polski postarało się pokolenie w pełni ukształtowane w wolnej i niepodległej Rzeczypospolitej.
Czytaj dalej Zwiń tekst
Wszystkie kolekcje (12)
Autorem kolekcji jest: Tadeusz
 
139
Henryk Adam Aleksander Pius Sienkiewicz

Henryk Adam Aleksander Pius Sienkiewicz

1846/05/05 - 1916/11/15
140
Henryk Sienkiewicz w swoim gabinecie w Warszawie.

Henryk Sienkiewicz w swoim gabinecie w Warszawie.

145
Władysław Stanisław Reymont (właściwie Stanisław Władysław Rejment)

Władysław Stanisław Reymont (właściwie Stanisław Władysław Rejment)

1867/05/07 - 1925/12/05
141
Maria Salomea Skłodowska-Curie (Curie)

Maria Salomea Skłodowska-Curie (Curie)

1867/11/07 - 1934/07/04
142
"Maria" Alicji Albrecht.

"Maria" Alicji Albrecht.

149
Józef Rotblat

Józef Rotblat

1908/11/04 - 2005/08/31
150
JEDYNY POLAK W LOS ALAMOS

JEDYNY POLAK W LOS ALAMOS

147
"Przeciw Miłoszowi", cykl "Finezje literackie" (1).

"Przeciw Miłoszowi", cykl "Finezje literackie" (1).

148
"Czesław Miłosz", z cyklu "Let Poland Be Poland".

"Czesław Miłosz", z cyklu "Let Poland Be Poland".

151
Wiersz Wisławy Szymborskiej "Wielkie to szczęście",

Wiersz Wisławy Szymborskiej "Wielkie to szczęście",

 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.