Nauka prosto z Polski
Na początku XX wieku w przededniu polskiej niepodległości największym sukcesem polskiego uczonego były niewątpliwie dwie Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki i chemii (w 1903 i 1911 roku), które otrzymała Maria Skłodowska-Curie. Polska noblistka zajmowała się badaniami nad promieniotwórczością i rozdzielaniem izotopów. Odkryła dwa nowe pierwiastki Rad i Polon - ten ostatni nazwany na cześć nieistniejącego na mapach państwa, które było ojczyzną wielkiej uczonej, a które znajdowało się wówczas pod panowaniem trzech zaborców. Po odzyskaniu niepodległości Skłodowska pomagała zakładać Instytutu Radowy w Warszawie, opłacając i dostarczając potrzebny rad, co na owe czasy było ogromnym osiągnięciem. Sławę nauce Niepodległej przyniosła też cała armia [...]
Na początku XX wieku w przededniu polskiej niepodległości największym sukcesem polskiego uczonego były niewątpliwie dwie Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki i chemii (w 1903 i 1911 roku), które otrzymała Maria Skłodowska-Curie. Polska noblistka zajmowała się badaniami nad promieniotwórczością i rozdzielaniem izotopów. Odkryła dwa nowe pierwiastki Rad i Polon - ten ostatni nazwany na cześć nieistniejącego na mapach państwa, które było ojczyzną wielkiej uczonej, a które znajdowało się wówczas pod panowaniem trzech zaborców. Po odzyskaniu niepodległości Skłodowska pomagała zakładać Instytutu Radowy w Warszawie, opłacając i dostarczając potrzebny rad, co na owe czasy było ogromnym osiągnięciem. Sławę nauce Niepodległej przyniosła też cała armia uczonych z wielu dziedzin i ośrodków. We Lwowie działała „szkoła biochemiczna” z Jakubem Parnasem na czele, który był kierownikiem Zakładu Chemii Lekarskiej. Zajmował się metabolizmem mięśni. Był jednym z pierwszych naukowców, który zastosował metody izotopowe w biochemii. Opisał też ciąg przemian związków fosforowych w mięśniach od fosforolizy glikogenu do wytworzenia kwasu mlekowego czyli mówiąc prościej opisał jak powstają zakwasy. Lekarz, bakteriolog i immunolog Ludwik Hirszfeld był twórca „polskiej szkoły immunologicznej” i współtwórcą Państwowego Instytutu Higieny w Warszawie. Rozpoczął badania w nowej dziedzinie nauki, która zajmowała się różnicami serologicznymi między ludźmi. Jego najważniejszym osiągnięciem naukowym jest praca nad grupami krwi. Wprowadził oznaczenie grup krwi 0, A, B i AB, przyjęte na całym świecie w 1928 roku, odkrył prawa dziedziczenia grupy krwi, a także oznaczył czynnik Rh i odkrył przyczynę konfliktu serologicznego. Dwudziestolecie międzywojenne to także triumf polskiej matematyki. Powstaje „lwowska szkoła matematyczna”, ze Stefanem Banachem, Hugo Steinhausem, Stanisławem Saksem, Juliuszem Schauderem, Stanisławem Ruziewiczem i Włodzimierzem Stożkiem. Od 1929 roku wydawali oni czasopismo „Studia Mathematica”, które stało się jednym z najbardziej cenionych na świecie czasopism w dziedzinie analizy funkcjonalnej. Ci wielcy matematycy często spotykali się w „Kawiarni Szwajcarskiej” we Lwowie i tam debatowali o problemach matematycznych. Wiele z dyskusyjnych kwestii wpisywali do tak zwanej „Księgi Szkockiej”, która zachowała się i zawiera pewne zagadnienia nierozwiązane do dziś. Wiedza i doświadczenie polskich matematyków-kryptologów doprowadziły do złamania kodu niemieckiej maszyny szyfrującej - Enigma. Ten niebywały sukces należy do Henryka Zygalskiego, Mariana Rejewskiego i Jerzego Różyckiego. Ich wysiłki pozwoliły na odszyfrowanie tajnych niemieckich depesz, co miało wpływ na przebieg II wojny światowej. Po klęsce wrześniowej polscy kryptolodzy kontynuowali swe prace we Francji i Wielkiej Brytanii. Pod okupacją hitlerowską i sowiecką polska nauka poniosła ogromne straty i musiała zejść do podziemia. Ale nawet tam w procesie tajnego nauczania starała się kształtować przyszłe elity, bez których odbudowa niepodległego nowoczesnego państwa nie byłaby możliwa. Teraz w stulecie Niepodległości, trudno nam sobie nawet wyobrazić w jak niesprzyjających i trudnych okolicznościach tworzyła się wolna polska nauka, dlatego nigdy nie wolno nam zapomnieć o jej niezwykłych osiągnięciach.
Czytaj dalej Zwiń tekst
Wszystkie kolekcje (3)
Autorem kolekcji jest: Maciej
 
315
Lwów, Uniwersytet na tle miasta. (fot. Adam Lenkiewicz)

Lwów, Uniwersytet na tle miasta. (fot. Adam Lenkiewicz)

321
Maria Salomea Skłodowska-Curie (Curie)

Maria Salomea Skłodowska-Curie (Curie)

1867/11/07 - 1934/07/04
322
Kazimierz Funk

Kazimierz Funk

1884/02/23 - 1967/11/19
333
"Uniwersytet" Konrada Brandla.

"Uniwersytet" Konrada Brandla.

316
Uniwersytet Jagielloński w Krakowie - Instytut Chemiczny.

Uniwersytet Jagielloński w Krakowie - Instytut Chemiczny.

320
Ludwik Hirszfeld

Ludwik Hirszfeld

1884/08/05 - 1954/03/07
317
Stefan Banach

Stefan Banach

1892/03/30 - 1945/08/31
334
Uniwersytet Jagielloński w Krakowie - Instytut Chemiczny.

Uniwersytet Jagielloński w Krakowie - Instytut Chemiczny.

330
Uroczystość poświęcenia kamienia węgielnego pod budowę Instytutu Radowego im. Marii Skłodowskiej Curie w Warszawie, 07.06.1925 r.

Uroczystość poświęcenia kamienia węgielnego pod budowę Instytutu Radowego im. Marii Skłodowskiej Curie w...

332
"Stefan Banach", cykl "Ludzie Niepodległości".

"Stefan Banach", cykl "Ludzie Niepodległości".

335
Lwów, Uniwersytet Jana Kazimierza. (fot. Adam Lenkiewicz)

Lwów, Uniwersytet Jana Kazimierza. (fot. Adam Lenkiewicz)

328
Marian Adam Rejewski

Marian Adam Rejewski

1905/08/16 - 1980/02/13
 
1 2
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.